تبلیغات
بانکداری مجازی
بانکداری مجازی
بانکداری مجازی مسیر توسعه
: : : :
درباره ما
من کارشناس ارشد مدیریت دولتی ،گرایش منابع انسانی هستم و در زمینه بانکداری دارای بیست سال سابقه کاری در بانک ملت می باشم و دروس بانکداری را در دانشگاه های مختلف تدریس می کنم و از سال 1381 پست مدیریتی دارم و مدت دو سال هم ریس حوزه غرب استان مازندران در بانک ملت هستم.
هدف از ایجاد این وبلاگ ارائه تجربیات بانکی و درج مقالات علمی در ضمینه بانکداری به بازدید کنندگان محترم است.

سخنی با كاربران محترم وبلاگ

پیش از هر چیز از كلیه دوستانی كه ما را مورد لطف قرار داده اند سپاسگزاریم.

از كلیه دوستانی كه مایل به درج مقالات خود در این وبلاگ هستند خواهش مندیم تا با مدیر وبلاگ تماس بگیرند.

برای پاسخ به سوالاتی كه مطرح میشود ما طبق برنامه سوالات را با دانشجویان مطرح و از ایشان درخواست مقاله در ضمینه سوال مطرح شده می كنیم . لذا از تاخیری كه در پاسخ سوالت پیش می آید قبلا عذر خواهی می كنیم.

به زودی از منابع ترجمه در ضمینه بانكداری الكترونیك استفاده خواهیم كرد.

از پیشنهادات و انتقادات شما استقبال می كنیم


عطااله فدایی
آرشیو مطالب
نویسندگان
صفحات اضافی
گزارشی از ...6 -سوئیفت چیست ؟
گزارشی از ..5 - سامانه تسویه ناخالص آنی- ساتنا
گزارشی از ..4 - مدیریت وبرنامه ریزی استراتژی
گزارشی از ...3 -مدیریت ریسک
گزارشی از ...2 - راهنمای استفاده از اینترنت بانک برای مشتری
گزارشی از نحوه عملکردسیستم بانکــی ومدیریت وبرنامه ریزی استراتژی
پول شویی 2 /
پول شویی1 /محقق مجتبی ثمر بخش طهرانی
مدیریت دانش 2
مدیریت دانش 1
مراحل گشایش اعتبار اسنادی 2
مراحل گشایش اعتبارات اسنادی /محقق فهیمه پور مهربان
صندوق بین المللی پول3
صندوق بین المللی پول2
صندوق بین المللی پول1
مالیه عمومی و تعیین خط مشی دولت2
مالیه عمومی و تعیین خط مشی دولت1
تورم 5 /احسان شمس
تورم 4 /احسان شمس
تورم 3 /محقق احسان شمس
تورم 2 /احسان شمس
تورم1/محقق :احسان شمس
باتکداری الکترونیکی2 /محمد حسین آقازاده و پیام رضازاده
باتکداری الکترونیکی1/محققین :محمد حسین آقازاده و پیام رضازاده
تورم/محقق امید رمضانپور
بانکداری الکترونیک و سیرتحول آن در ایران 3 /محقق مریم مجدی
بانکداری الکترونیک و سیرتحول آن در ایران 2 /محقق مریم مجدی
بانکداری الکترونیک و سیرتحول آن در ایران 1/محقق مریم مجدی
شیوه‌های اعتبارسنجی مشتریان ـ مطالبات معوق9/عطااله فدایی
شیوه‌های اعتبارسنجی مشتریان ـ مطالبات معوق8/عطااله فدایی
شیوه‌های اعتبارسنجی مشتریان ـ مطالبات معوق7/عطااله فدایی
شیوه‌های اعتبارسنجی مشتریان ـ مطالبات معوق6/عطااله فدایی
شیوه‌های اعتبارسنجی مشتریان ـ مطالبات معوق5/عطااله فدایی
شیوه‌های اعتبارسنجی مشتریان ـ مطالبات معوق4/عطااله فدایی
شیوه‌های اعتبارسنجی مشتریان ـ مطالبات معوق3/عطااله فدایی
شیوه‌های اعتبارسنجی مشتریان ـ مطالبات معوق2/عطااله فدایی
شیوه‌های اعتبارسنجی مشتریان ـ مطالبات معوق1 /عطااله فدایی
پول شویی/محقق محمد انصاری جاوید
سیر تحول بانکداری اینترنتی در بانک پارسیان-فصل دوم2/محقق مهدیه اشکوری
سیر تحول بانکداری اینترنتی در بانک پارسیان-فصل دوم/محقق مهدیه اشکوری
سیر تحول بانکداری اینترنتی در بانک پارسیان-فصل اول/محقق مهدیه اشکوری
نقشه راه بانکداری نوین ایران :نظام پرداخت نوین بانکداری الکترونیک (3 )
نقشه راه بانکداری نوین ایران :بانکداری یکپارچه (2)
تعریف بانکداری(1)
تاریخچه بانکداری الکترونیک در جهان
لیست موضوعات پژوهشی در حوزه بانکداری الکترونیک و مجازی
بانک ملت از آغاز تا امروز
آمار و امكانات
آخرین بروزرسانی :
تعداد كل مطالب :
تعداد کل نویسندگان :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
بازدید کل :
آخرین بازید از وبلاگ :
اضافه كردن به علاقمندی ها
خانگی سازی
ذخیره صفحه
بانکداری مجازی
Create your flash banner free online

موضوع :پول و ارز بانکداری اسلامی

نام و نام خانوادگی :محدثه قاسمی پور

رشته : امور بانکی

نام استاد:جناب آقای فدائی

درس مربوطه: بانکداری خارجی 1

بررسی آموزش اقتصاد پول و  بانكداری در جمهوری اسلامی ایران

چكیده

نظام بانكداری بدون ربا، به جهت مشتمل بودن بر انواع فعالیت‌های گوناگون بانكی در جانب تخصیص و تجهیز منابع، پیچیدگی‌خاصی دارد.  این در حالی است كه در بانكداری ربوی  بیش‌تر فعالیت‌ها در قالب قرض ربوی است و انجام آن به وسیله بانك به سهولت انجام می‌گیرد. این  مسأله سبب شده است كه آموزش بانكداری در جمهوری اسلامی  اهمیت خاصی داشته ‌باشد.

در این مقاله آموزش تخصّصی  بانكداری بدون ربا را در دو سطح 1. برنامه مراكز آموزشی، و 2. كتاب‌های مرتبط با موضوع بررسی كرده، كاستی‌های آن را باز می‌گوییم.

واژگان كلیدی: بانكداری بدون ربا، آموزش تخصصی، كتاب‌های پول و بانكداری ، واحدهای درسی پولی ـ بانكی.

مقدمه

در بانكداری ربوی، بیش‌ترین تسهیلات بانكی به صورت وام داده می‌شود. بانك‌ها در این نظام با دریافت پس‌اندازها و سپرده‌ها از اشخاص و مؤسسات به آنان بدهكار می‌شوند و پس از مدتی با توجه به طول مدت و میزان پس‌انداز یا سپرده، اصل و بهره آن را مطابق نرخ از پیش تعیین شده به آنان برمی‌گردانند. دریافت این سپرده‌ها و محاسبه بهره آن‌ها بسیار ساده است و به راحتی انجام می‌گیرد.

دریافت‌كنندگان تسهیلات و اعتبارات بانكی نیز سازوكار ساده داد و ستد وام را بدون پیچیدگی و بی‌نیاز از آموزش انجام می‌دهند؛ امّا در بانكداری بدون ربا در جمهوری اسلامی ایران، داد و ستد وام فقط به حساب‌های قرض‌الحسنه پس‌انداز و جاری و وام‌دهی بانك‌ها برای بخش كوچكی از نیازهای مصرفی اختصاص می‌یابد و به این گونه حساب‌ها بهره یا سودی تعلق نمی‌گیرد و بانك در استفاده از این گونه وجوه دریافتی آزاد است؛ امّا بخش بسیار بزرگی از عملیات بانكی بدون ربا به داد و ستد وجوهی مربوط است كه بانك در آن‌ها نقش واسطه و وكیل را ایفا می‌كند و از نظر حقوقی این وجه به مالكیت بانك‌ها در نمی‌آید و عنوان بدهی بانك به اشخاص و مؤسسات را نمی‌یابد و در نتیجه، بانك در استفاده از این وجوه آزادی كامل ندارد؛ بلكه باید آن را در طرح‌های سودآور اقتصادی سرمایه‌گذاری كند یا به متقاضیان سرمایه براساس نوعی مشاركت در سود و زیان واگذارد و سود حاصل شده یا سهم سود كسب شده را پس از كسر حق وكالت بانك، به صاحبان سپرده‌ها بازگرداند و در واگذاری این وجوه به متقاضیان، باید مصلحت و نفع سپرده‌گذاران را مدنظر قرار دهد.

در این نوع بانكداری، سپرده‌گذاران افزون بر این كه میزان سودشان از پیش مشخص نیست، نیازمند اطلاعاتی در زمینه میزان كارآیی بخش‌های گوناگون اقتصادی به منظور سرمایه‌گذاری در آن بخش‌ها و اطلاعات مربوط به قرارداد بین سپرده‌گذار و بانك و آگاهی از اختیاراتی هستند كه به بانك می‌دهند.

نكته حائز اهمیت، توجه سپرده‌گذاران و دریافت‌كنندگان به بندهای مندرج در قرارداد و مفاهیم آن‌ها است؛ زیرا انواع قراردادها متعدد است و گاهی در یك قرارداد، تلفیقی از چند نوع معامله وجود دارد كه آشنایی با سازوكار بانكداری بدون ربا را پیچیده ساخته است. استفاده‌كنندگان از تسهیلات مالی بانك‌ها باید با مفاهیم قراردادها و چارچوب استفاده از آن‌ها آشنا باشند؛ زیرا اگر اعتبارات داده شده را در غیر مورد قرارداد مصرف كنند، مشكلات حقوقی و شرعی را در پی خواهد داشت و گاهی به بطلان قرارداد و حرمت سود حاصل از معامله باطل می‌انجامد.

این پیچیدگی كار در بانكداری بدون ربا، ضرورت آموزش این نوع بانكداری را افزایش داده است؛ زیرا بدون آموزش كافی، مشكلاتی مانند ناآگاهی از چگونگی دریافت ‌تسهیلات مناسب از بانك، صوری شدن قراردادهای بانكی، حرمت درآمدها و سودهای حاصل از آن، بی‌مبالاتی مردم در رباخواری، نبود همكاری مؤمنان با بانك‌ها و پیدایی شبهه عملكرد ربوی و كشیده شدن بانك به سوی آن روی می‌دهد (گروه اقتصاد دفتر همكاری حوزه و دانشگاه، 1371: ص 16)؛ بنابراین، آموزش بانكداری بدون ربا باید در دو سطح عمومی و تخصصی ارائه شود.

1. آموزش عمومی

این نوع آموزش باید به همه ‌افرادی كه به گونه‌ای با بانك سروكار دارند، داده شود تا اقدام آنان برای پس‌انداز و سپرده‌گذاری یا برای گرفتن وام و تسهیلات مالی از بانك، آگاهانه و همراه با رعایت ضوابط و مقررات شرعی و قانونی باشد.

آموزش عمومی را به دو گونه می‌توان ارائه كرد:

1. آموزش غیر رسمی: آموزش غیر رسمی از طریق رسانه‌های عمومی مانند مطبوعات، رادیو و تلویزیون به صورت نظری و عملی.

در این نوع آموزش با نوشتن مقاله یا سخنرانی, میزگرد, پرسش و پاسخ و ... با بیان ساده و قابل فهم عمومی، چگونگی مراجعه به بانك و سپرده‌گذاری و تقاضای تسهیلات مالی توضیح داده می‌شود و رابطه بین سپرده‌گذار با بانك، انتظارات سپرده‌گذار از بانك در مورد سود، غیرقطعی بودن سود مورد انتظار، سود علی‌الحساب و تفاوت آن با سود قطعی تبیین می‌شود؛ البته بانك‌ها باید در عمل نیز این تفاوت را برای مردم محسوس، و پس از محاسبه سود سالانه  بانك‌ها، سود نهایی را اعلام كنند و میزان تفاوت سود علی‌الحساب و سود نهایی را بپردازند.

2. آموزش رسمی: نوع دوم آموزش رسمی در مدارس است. با توجه به نیاز نسل جوان به آشنایی با چگونگی كار بانك‌ها، پیشنهاد می‌شود این آموزش به صورت بخشی از یك درس اجتماعی در دوره دبیرستان ارائه شود.

2. آموزش تخصصی

باید به كارمندان بانك‌ها و دانشجویان رشته اقتصاد، مدیریت، حسابداری، بانكداری، حقوق و ... بانكداری بدون ربا آموزش تخصصی داده شود تا درباره سازوكار این نوع بانكداری و تفاوت آن با سازوكار بانكداری ربوی به صورت علمی توجیه شوند و قدرت تجزیه و تحلیل مسائل اقتصادی بدون استفاده از نرخ بهره و فقط براساس سازوكار جذب نقدینگی اعطای تسهیلات مالی در قالب بانكداری بدون ربا را كسب كنند.

بررسی وضع آموزش بانكداری بدون ربا در كشور

نگاهی اجمالی به برنامه‌های رسانه‌های همگانی و نیز آموزش‌های رسمی عمومی كشور نشان می‌دهد كه آموزش بانكداری، نه برای عموم مردم و نه برای دانش‌آموزان طراحی و اجرا نشده است. آثار نبود چنین آموزش‌هایی نیز در كاركرد بانك‌ها و دید ‌مردم به بانكداری كشور مشهود است.

وزارت اقتصاد و دارایی در سال 1371 در تهران و 8 شهرستان، پژوهشی انجام داد و در این پژوهش از 109 نفر مراجعه‌كننده به بانك پرسیده شد كه چه تفاوتی میان بهره و سود بانكی وجود دارد. تعداد 67 نفر اظهار داشتند: فرقی نیست و 14 نفر اظهار بی‌اطلاعی كردند (همان: ص 30).

آموزش كارمندان بانك‌ها درباره قراردادهای مورد استفاده در بانكداری به صورت محدود انجام گرفته است؛ امّا این آموزش‌ها بسیار ناقص و ناكافی بوده است و بسیاری از كارمندان از آن محروم مانده‌اند. در پژوهش یاد شده، از رئیسان تعدادی از شعب بانك‌ها پرسیده شد: كارمندان شما تا چه حدی با قانون عملیات بانكی بدون ربا آشنایی دارند؟ (درصد تقریبی آن را ذكر كنید). نتیجه‌گیری از پاسخ آن‌ها 8/55 درصد است (همان: ص 33). این آموزش‌ها به طور عمده در دو هفته ارائه شد و درصد بسیار كم‌تری نیز آموزش‌های دو ماهه دیده‌اند.

به منظور بررسی آموزشی تخصصی بانكداری بدون ربا در ایران این تحقیق را در دو بخش انجام داده‌ایم. بخش اوّل، این موضوع را در واحدهای درسی دانشگاه‌ها در رشته‌های مرتبط با این موضوع مانند اقتصاد، حسابداری و پول و بانكداری بررسی می‌كند، و بخش دوم كتاب‌هایی را كه به صورت كتاب آموزشی یا كمك‌آموزشی و سایر كتاب‌هایی كه به منظور تحقیق در موضوع پول و بانك صورت گرفته است دنبال می‌كند.

  نهادهای مالی اسلامی در سال های گذشته رشد چشمگیری  را به دنبال داشته اند. اکثر این نهادها، در جهت تخصّصی شدن حرکت کرده، اصول و مبانی مالیه اسلامی را به صور مختلف برای استفاده نیازهای جامعه به کار گرفته اند. حتّی نهادهای مالی غیر اسلامی هم به علّت اهمّیت خاصّ بازارهای مالی اسلامی، فعالیّت خود را در این زمینه توسعه و رونق داده اند. در این میان نقش بانک های سرمایه گذاری یا مؤسّسات تأمین سرمایه اسلامی بسیار بااهمّیت است که در بعضی کشورهای اسلامی به آن توجّه می شود.چون بانک ها نقشی تخصّصی در جهت به روز کردن فعالیت نهادهای مالی (پولی و سرمایه ای) و به خصوص بازار سرمایه و نهادهای صنعتی کشور را دارند، بانکداری غیر ربوی به عنوان جایگزینی راه گشا، مطرح شده که در این نوشتار به تشریح آن می پردازیم.

 تاریخچه بانکداری:

  با تعقیب شدید کلیسا علیه دریافت بهره و منع مشروط آن در مذاهب یهود، فعالیّت بانکداری و صرافی و ربا خواری منحصراً در اختیار قوم یهود قرار گرفت. و در مذهب یهود منع گرفتن بهره منحصراً به منع دریافت بهره از هم کیشان یهودی، تفسیر شده است. بعلاوه ورود طلا و نقره فراوان از آمریکا و رفع ممنوعیّت دریافت بهره در آئین مسیح بر اثر فتوای "جان کالوین" رهبر پروتستانها به افزایش فعالیّتهای بانکی کمک زیادی نمود و بانکهای مختلفی تأسیس شدند که تا به امروز فعالیّت آنها ادامه دارد.  بنابر این دریافت سود و ربا، ماهیت بانکداری موجود در آئین یهود و مسیحیت را تشکیل می دهد.

 بانکداری در ایران و نقش اقتصادی آن:

  بانک شاهنشاهی ایران در سال 1267 تأسیس شد. بدین ترتیب بانک تدریجاً مرکز معاملات پولی و بازار سرمایه ایران شد و مؤسسۀ مزبور قدرت اقتصادی کامل و تسلّط قوی بر عملیات بازار پیدا کرد و نرخ بهره و نبض بازار تابع سیاست پولی و اعتباری آن گردید. بعد از این زمان به ترتیب بانکهای ملّی و سپه و سایر بانکها تأسیس شدند.در ایران نیز بانکداری مبتنی بر سود و بهره بوده است.

 بانک ها وجوه لازم را از سرمایه داران کوچک و پس انداز کنندگان گرفته و جمع آوری کرده و به کسانی که بخواهند عملیات اقتصادی انجام دهند یا عملیات خورد را توسعه دهند، وام می دهد. بانکها از تفاوت نرخ پولی که به سرمایه گذارها بابت بهره می پردازند و از بهره ای که از وام گیرندگان و بازرگانان دریافت می کنند، ارتزاق می نمایند. بانکها می توانند برای هدایت پس انداز و برای سرمایه گذاری مولّد و بر حسب درجه سودمندی وامهای درخواستی مشتریان، نرخهای متفاوت بهره تعیین نمایند.

ساز و کار تجهیز منابع در بانکداری اسلامی:

  تفاوتهای دو نوع بانکداری ربوی با غیر ربوی عمدتاً در مسئله تجهیز منابع و اعطای تسهیلات می باشد. روش های تجهیز منابع در بانکداری بدون ربا عبارتند از :

 1- سپرده های قرض الحسنه جاری؛ که مانند سایر بانکها، ماهیّت قرض دارد، و اشخاص حقیقی و حقوقی می توانند با افتتاح حساب قرض الحسنه جاری، وجوه مورد نظر خود را به بانک سپرده و دسته چک دریافت کنند و سپس از طریق نوشتن چک به هر اندازه و به هر صورتی که مایل باشند، مطابق مقرّرات بانک از موجودی خود برداشت کنند. به موجودی این گونه حساب های سودی تعلّق نمی گیرد و وجوه این حساب به مقتضای عقد قرض به مالکیّت بانک در آمده و جزء منابع بانک خواهد بود و در نتیجه بانک ها می توانند از طریق عقود بانکی، سرمایه گذاری کرده و کسب سود کنند.

 2- سپرده قرض الحسنه پس انداز؛ که این حساب نیز ماهیّت قرض دارد که افراد سپرده گذار با دریافت دفترچه پس انداز حق برداشت از حساب خود را در هر زمان دارند. وجوه این حساب نیز به مالکیّت بانک در آمده و بانکها بخشی از آن را به اعطاء قرض الحسنه و بخشی دیگر را از طریق عقود و تشویق مردم به پس انداز، پاره ای از اولویّت ها، امتیازات و جوایز نقدی و غیر نقدی به صاحبان این حساب ها می پردازند.

 3- سپرده سرمایه گذاری مدّت دار؛ که این سپرده ها را افراد به قصد انتفاع از سرمایه نقدی خود در بانک سپرده گذاری می کنند. اشخاص حقیقی یا حقوقی، سرمایۀ نقدی خود را با عنوان وکالت به بانک تحویل می دهند و بانک بعد از کسر ذخایر احتیاطی، مابقی را از طریق عقود بانکی سرمایه گذاری می کند. بانکها بازپرداخت اصل سپرده سرمایه گذاری مدّت دار را متعهّد می شوند، ولی میزان سود از ابتدا معلوم نیست، بانکها بعد از پایان دورۀ مالی، سود واقعی را محاسبه کرده و بعد از کسر سهم بانک و حقّ الوکالۀ بانک، مابقی را به عنوان سود قابل تقسیم، بین صاحبان سپرده های سرمایه گذاری تقسیم می کنند.

ارسال شده توسط Mehrdad M.tabrizi در ساعت 08:54 ب.ظ | نظرت شما ()
عناوین آخرین مطالب ارسالی
An Evaluation of Internet Banking in Turkey 2
An Evaluation of Internet Banking in Turkey 1
Challenges Faced by Sudanese Banks in Implementing Online Banking
مراودات مالی 45 میلیارد دلاری ایران با 39 بانك بزرگ دنیا
جهش خدمات بانکداری الکترونیک در بانک ملی
رفع محدودیتهای تاسیس 6 بانک خارجی در ایران
تشریح علل و عواقب افزایش مطالبات معوق در گفت‌وگوی دو ساعته با خاوری2
تشریح علل و عواقب افزایش مطالبات معوق در گفت‌وگوی دو ساعته با خاوری1
تازه‌های وب و اینترنت؛
بررسی تاثیر قوانین بانكداری بر عملكرد اقتصادی یا سیاسی نظام بانكی كشور
بازخوانی یك تجربه جهانی برای یافتن الگویی برای ایران/2
/بازخوانی یك تجربه جهانی برای یافتن الگویی برای ایران/1
عضو هیات علمی پژوهشكده امور اقتصادی در گفت‌وگو با فارس مطرح كرد:
تاسیس بانک اصناف،رویایی که محقق نمی شود
بررسی فن آوری های اولویت دار كشور
صندوق بین‌المللی پول:
دکتر بهمنی:'
از ابتدای سال 2010 میلادی
تدابیر بانك مركزی در سال 89 برای نظارت بر سیستم بانكی
گزارش تحلیلی مقایسه ای فارس از
تحلیل عوامل اقتصادی اثرگذار بر پدیده فسادمالی
بانک رفاه و بانکداری الکترونیکی2 مهدی خواجوی
تحقیق دانشجویی
تحقیق دانشجویی
تحقیق دانشجویی
سوئیفت چیست؟2
تحقیق دانشجویی
اعتبار اسنادی 2
تحقیق دانشجویی
تحقیق دانشجویی